NFT là một cải tiến mới có khả năng phá vỡ các hoạt động kinh doanh hiện tại bằng cách đưa thế giới vật lý đến gần hơn với nền kinh tế kỹ thuật số.
Mục đích của NFT là tạo ra cảm giác khan hiếm và thiếu hụt giữa nguồn cung cấp sản phẩm ảo dường như không giới hạn trên nhiều lĩnh vực khác nhau.
Bài viết này sẽ:
- Bắt đầu bằng việc phân tích các xu hướng hiện tại và các yếu tố tăng trưởng của NFT.
- Nói về tầm ảnh hưởng ngày càng tăng của NFT đối với các ngành Công nghiệp Sáng tạo, đặc biệt quan tâm là các ngành công nghiệp thời trang, nghệ thuật và âm nhạc.
- Cuối cùng là xem xét các tình huống khó xử về quy định, kiện tụng, hợp đồng và bản quyền mà việc áp dụng công nghệ NFT đã tạo ra.
Xu hướng hiện tại và các yếu tố tăng trưởng của NFT
Các mã thông báo không thể thay thế, hoặc NFT, hoạt động hiệu quả như mã thông báo kỹ thuật số hoặc thẻ thương mại đại diện cho tài liệu độc đáo, đặc biệt là nghệ thuật kỹ thuật số.
Hiện tại, xu hướng của NFT là Avatar và “Skin".
Đồng thời, Metaverse sẽ trở thành động lực thúc đẩy sự phát triển của NFT trong tương lai.
1. Xu hướng hiện tại của NFT - Avatar và “Skin"
Một trong những xu hướng nổi bật nhất trong sự cường điệu của NFT bao gồm các bộ sưu tập và hình đại diện tiền điện tử “đình đám” (Avatar và “Skin").
![Không có NFT nào giống hệt nhau và mỗi NFT có thể thuộc sở hữu của một cá nhân khác nhau (Ảnh: Unsplash). Không có NFT nào giống hệt nhau và mỗi NFT có thể thuộc sở hữu của một cá nhân khác nhau (Ảnh: Unsplash).](https://storage.googleapis.com/trendsvietnam/uploads/WXCeQchjihCeKdRGNG84h89VPlFddMSNumWYXTU5.jpg)
Ví dụ:
Các công ty quần áo lớn đã bắt đầu tích hợp các đặc tính kỹ thuật số và vật lý.
Adidas đã hợp tác với Câu lạc bộ du thuyền Bored Ape cho dòng sản phẩm giày dép phi truyền thống tiếp theo của họ có tên Into the Metaverse.
![Adidas cũng là thành viên của Câu lạc bộ Du thuyền Bored Ape (Ảnh chụp màn hình). Adidas cũng là thành viên của Câu lạc bộ Du thuyền Bored Ape (Ảnh chụp màn hình).](https://storage.googleapis.com/trendsvietnam/uploads/RJyfdxlGz0SYCdpITBP0RRNH3z8Waro9lXm7QjPb.jpg)
Theo đó, sự ra đời của Metaverse có thể là động lực cho sự thay đổi cách hiểu của công chúng về NFTs từ những hình ảnh cơ bản sang các tài sản kỹ thuật số riêng biệt đại diện cho quyền sở hữu.
Xem thêm: Việt Nam bắt kịp xu hướng NFTs Sneaker, Calo Metaverse và Kappa bắt tay nhau.
2. Động lực tăng trưởng NFT - Metaverse
Metaverse là một lĩnh vực ảo 3D trực tuyến mà các thành viên của nó đồng tạo ra và sở hữu.
Với NFT, tài sản kỹ thuật số có thể được sở hữu, thuê, chia sẻ và lập trình thông qua phân đoạn và các quy trình khác.
Khi Metaverse được thiết lập nhiều hơn, người ta dự đoán rằng NFT sẽ mở rộng phổ biến.
![CEO Mark Zuckerberg nói chuyện với hình đại diện của chính mình trong sự kiện đổi tên thương hiệu Facebook thành Meta (Ảnh: Reuters). CEO Mark Zuckerberg nói chuyện với hình đại diện của chính mình trong sự kiện đổi tên thương hiệu Facebook thành Meta (Ảnh: Reuters).](https://storage.googleapis.com/trendsvietnam/uploads/eVC1Y6LZ5wJBXoGq1t7r0nR3wA43ZG650WEqfAxe.jpg)
Có ý kiến còn cho rằng:
Nghệ thuật kỹ thuật số và đồ sưu tầm trị giá hàng triệu đô la, sự liên quan của NFTs còn thể hiện ở khả năng tạo điều kiện xuất hiện như một cuộc sống thực tế trong Metaverse.
NFT sẽ là một tiện ích đại diện cho bất kỳ tài sản kỹ thuật số nào trong lĩnh vực ảo, bao gồm bất động sản, quần áo và đồ sưu tầm.
NFT cuối cùng cho phép một Metaverse trong đó mọi người thực sự sở hữu và quản lý tài sản của họ.
![Theo một chuyên gia của McKinsey, tới năm 2030, giá trị thị trường vũ trụ thực tế ảo được kỳ vọng có thể lên tới 5.000 tỷ USD (Ảnh: CNBC). Theo một chuyên gia của McKinsey, tới năm 2030, giá trị thị trường vũ trụ thực tế ảo được kỳ vọng có thể lên tới 5.000 tỷ USD (Ảnh: CNBC).](https://storage.googleapis.com/trendsvietnam/uploads/0WTwq90WwoKWYwq2PQPnA2eEf7XmQEeKnnx255WE.jpg)
Sự ra đời của Metaverse có thể là động lực cho sự thay đổi cách hiểu của công chúng về NFTs từ những hình ảnh cơ bản sang các tài sản kỹ thuật số riêng biệt đại diện cho quyền sở hữu.
Xem thêm: Thị trường NFT tăng “chóng mặt” với những nền tảng mới.
NFT trong các ngành công nghiệp - Thời trang và nghệ thuật
Hai ngành sử dụng NFT nổi bật nhất không thể không nhắc đến là:
Thời trang và Nghệ thuật.
1. NFT trong ngành công nghiệp thời trang - Mang lại tương tác an toàn, có xác định danh tính
Ngành công nghiệp thời trang là một trong những ngành đầu tiên nhìn thấy khả năng kinh tế của NFT và Metaverse.
Khi khách hàng dành nhiều thời gian trực tuyến và đổ dồn vào các sản phẩm ảo trên Metaverse, các thương hiệu thời trang đã khám phá ra các phương pháp mới để tương tác với các nhóm khách hàng trẻ tiềm năng.
Tài sản kỹ thuật số dưới dạng thời trang ảo và NFT cung cấp cho khách hàng những cơ hội mới để mua, giao dịch mọi thứ và sống đúng với danh tính của họ.
Ngành công nghiệp thời trang đang đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ kỹ thuật số cho phép bổ sung các ID duy nhất và thông tin kỹ thuật số khác vào các mặt hàng.
![Prada gia nhập danh sách các thương hiệu thời trang sang trọng để tung ra NFT của riêng mình (Ảnh: Internet). Prada gia nhập danh sách các thương hiệu thời trang sang trọng để tung ra NFT của riêng mình (Ảnh: Internet).](https://storage.googleapis.com/trendsvietnam/uploads/EDpR3moWtpccpfsQe2KE9OqWBYoRnowrnJeYcoyU.jpg)
Ví dụ, hộ chiếu kỹ thuật số của Eon đề xuất giá của một loại quần áo dựa trên lịch sử của nó, trong đó bao gồm người đã mặc và sở hữu món đồ, cũng như các đề xuất tiếp thị.
Điều này nhằm làm tăng niềm tin vào các mặt hàng xa xỉ và đồ sưu tầm đã được sở hữu trước.
Hơn nữa, hộ chiếu sản phẩm cũng được sử dụng trong các thủ tục chống hàng giả.
Ví dụ:
Chanel sẽ thay thế thẻ xác thực vật lý trong túi xách bằng hộ chiếu kỹ thuật số sẽ được truy cập thông qua một tấm kim loại có thể quét được.
![Bộ sưu tập Karl Collectable được ra mắt vào tháng 9/2021, kỷ niệm 88 năm ngày sinh của Karl Lagerfeld, đồng thời đánh dấu lần đầu tiên ứng dụng thành công công nghệ blockchain của thương hiệu (Ảnh: Channel). Bộ sưu tập Karl Collectable được ra mắt vào tháng 9/2021, kỷ niệm 88 năm ngày sinh của Karl Lagerfeld, đồng thời đánh dấu lần đầu tiên ứng dụng thành công công nghệ blockchain của thương hiệu (Ảnh: Channel).](https://storage.googleapis.com/trendsvietnam/uploads/HzACxno5RzfSO0EpuqyH9lUydGnwwUuwd2W1cpiF.jpg)
Không thể phủ nhận việc thời trang tiến vào Metaverse mang lại cho khách hàng những con đường tương tác mới.
Xem thêm: NFTs đang tạo nên làn sóng trong chiến lược tiếp thị của các thương hiệu xa xỉ.
2. NFT trong ngành nghệ thuật - Liên kết giữa thế giới thực và ảo
Việc sử dụng NFT trong thế giới nghệ thuật mang lại một số lợi ích, về quyền sở hữu có thể xác minh được đối với nghệ thuật kỹ thuật số, về bản quyền và phân cấp quyền mua và tài trợ.
- Trên Blockchain, NFT cho phép các nghệ sĩ bán tác phẩm trực tiếp mà không cần người trung gian.
- Thêm vào đó, NFT còn có thể tạo điều kiện cho sự ra đời và phát triển của một nền kinh tế sáng tạo hoàn toàn mới.
- Ưu tiên hỗ trợ người sáng tạo tránh chuyển quyền sở hữu sang các nền tảng phổ biến nội dung của họ hơn.
![Một bức tranh dưới dạng NFT của nghệ sĩ Beeple (Ảnh: Christie's). Một bức tranh dưới dạng NFT của nghệ sĩ Beeple (Ảnh: Christie's).](https://storage.googleapis.com/trendsvietnam/uploads/NDkD3Fkyan3f3XOyM0rqx9TobPFdfSoEbV9Lykka.jpg)
Các nghệ sĩ của NFT có thể xây dựng toàn bộ nền kinh tế hoặc hệ sinh thái trực tiếp xung quanh người hâm mộ của họ.
Triển vọng tài chính cho tác phẩm của nghệ sĩ cũng được tạo điều kiện thuận lợi, vì nghệ sĩ có thể kiếm tiền từ việc chuyển nhượng xác thực quyền sở hữu tác phẩm của họ cho bên thứ ba.
Ví dụ: Treum là người đi tiên phong trong quyền âm nhạc và tiền bản quyền với dự án EulerBeats, tạo ra âm nhạc gốc, mang tính tổng hợp và phân phối các khoản thanh toán vĩnh viễn cho chủ sở hữu ban đầu.
![Dự án EulerBeats của Treum (Ảnh: Consensys). Dự án EulerBeats của Treum (Ảnh: Consensys).](https://storage.googleapis.com/trendsvietnam/uploads/2sctabhKqsFWwt2bkYJGlvmoBucI7fsbbvUF7KQY.png)
Nơi đóng góp lớn nhất cho NFTs là từ ngành công nghiệp K-Pop.
HYBE, công ty quản lý nhóm nhạc nam K-pop BTS, đã hợp tác với công ty Blockchain Dunamu để xây dựng một doanh nghiệp NFT để bán tài sản kỹ thuật số của BTS.
![Dù vấp phải nhiều tranh cãi những HYPE, công ty chủ quản của nhóm nhạc toàn cầu BTS vẫn lên kế hoạch tham gia thị trường NFT (Ảnh: Thanh Niên). Dù vấp phải nhiều tranh cãi những HYPE, công ty chủ quản của nhóm nhạc toàn cầu BTS vẫn lên kế hoạch tham gia thị trường NFT (Ảnh: Thanh Niên).](https://storage.googleapis.com/trendsvietnam/uploads/RJ7j2effipTi1IGxI9XYmwCppCWIEEfUs4XP6DaI.jpg)
Hơn nữa, Cube Entertainment, một công ty quản lý tài năng K-pop khác, đã hợp tác với Animoca Brands để tạo ra một siêu thị âm nhạc thông qua liên doanh NFT.
![Animoca Brands tiết lộ kế hoạch triển khai K-pop Metaverse (Ảnh: Internet). Animoca Brands tiết lộ kế hoạch triển khai K-pop Metaverse (Ảnh: Internet).](https://storage.googleapis.com/trendsvietnam/uploads/QhAO3PIPXaUSiDP9pdbWUTsQG80FbayHTDD9PXlC.jpg)
Khung pháp lý và những thách thức
Mặc cho các tác động và lợi ích hiện có của NFTs và Metaverse, những thách thức xuất hiện là một điều chắc chắn.
Một số vấn đề như:
- Khung pháp lý;
- Tranh chấp liên quan đến bản quyền;
- Tình trạng đạo nhái và gian lận;
- Chưa có sự thống nhất và đồng thuận giữa các quốc gia về lĩnh vực NFT;
- Vấn đề về giao dịch và hợp đồng;
- Kiện tụng.
1. Khung pháp lý
Mặc dù NFT vẫn chưa được quy định rõ ràng, các quốc gia và tổ chức quốc tế vẫn áp đặt các yêu cầu pháp lý cơ bản.
Những điều này có thể bao gồm kiểm tra “KYC”, nhiệm vụ xác minh và lưu trữ hồ sơ hoặc các yêu cầu tuân thủ AML khác liên quan đến rửa tiền, luật trừng phạt hoặc sắp xảy ra Quy định về tài sản tiền điện tử (MiCA) trên toàn Châu u.
Khi các doanh nghiệp tham gia lĩnh vực kỹ thuật số, các luật, quy định và nhãn hiệu của thế giới thực sẽ thâm nhập vào lĩnh vực ảo.
![Khung pháp lý của NFT còn nhiều vấn đề (Ảnh: Unsplash). Khung pháp lý của NFT còn nhiều vấn đề (Ảnh: Unsplash).](https://storage.googleapis.com/trendsvietnam/uploads/JGkjjMpFSzWaN3boWAGzXWXO0HRNwkGQHiGuzFox.jpg)
Với các yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt và tốn kém của các ngành như dịch vụ tài chính, NFT tạo cơ hội giảm thiểu chi phí tuân thủ liên quan đến quá trình thẩm định của khách hàng và KYC.
Hơn nữa, cũng không có các tiêu chuẩn về thuế đối với tài sản.
Vì vậy, những quy định vẫn chưa được phổ biến và rõ ràng.
2. Tranh chấp liên quan đến bản quyền
Về bản quyền và vi phạm bản quyền, có một số mối quan tâm chưa được giải quyết.
Nghệ sĩ và người tiêu dùng coi trọng tính xác thực, tính hợp lệ, quyền tác giả và quyền sở hữu bản quyền và quyền nhân thân.
Trong khi có lập luận rằng:
NFTs có lợi cho các nghệ sĩ kỹ thuật số vì chúng cho phép họ được đền bù cho sức lao động.
Tuy nhiên, do dễ dàng sao chép và phân phối tác phẩm nghệ thuật trực tuyến, tác giả gốc thường không được ghi nhận.
![Không có gì là đảm bảo an toàn về bản quyền của NFT (Ảnh: Unsplash). Không có gì là đảm bảo an toàn về bản quyền của NFT (Ảnh: Unsplash).](https://storage.googleapis.com/trendsvietnam/uploads/RLCkssHPh20G6Z0couRnnSN1pbvnp0L0ZdX2JyUV.jpg)
Hơn nữa, các NFT có thể được tạo ra thông qua AI đặt ra những câu hỏi khó về quyền tác giả của tác phẩm.
Ngoài ra, tính nguyên gốc của tác phẩm có thể là một vấn đề khi không đáp ứng được ngưỡng độ nguyên gốc và tác phẩm không đủ điều kiện để được bảo vệ bản quyền.
Không những thế, có rất ít tiền lệ pháp lý và khuôn khổ để xác thực, thực thi bản quyền và quyền sở hữu thực sự của NFT.
Minh chứng bằng việc hủy bỏ việc bán Basquait NFT vào cuối tháng 4 năm 2022, lý do là do FBI đặt nghi vấn về nguồn gốc tác phẩm của danh họa Jean-Michel Basquiat ở triển lãm tại Bảo tàng Nghệ thuật Orlando.
![Bức Untitled (Boxer) - một trong 25 tác phẩm triển lãm (Ảnh: New York Times). Bức Untitled (Boxer) - một trong 25 tác phẩm triển lãm (Ảnh: New York Times).](https://storage.googleapis.com/trendsvietnam/uploads/UMJ2nbVlobEWN4p3fEmtDvIhQS33qIK39xzfFPGp.jpg)
3. Tình trạng đạo nhái và gian lận
Mặc dù các Blockchain và NFT có khả năng giảm thiểu tình trạng đạo nhái và gian lận, nhưng không có sự khác biệt rõ ràng giữa các NFT được lấy cảm hứng từ ý tưởng của người khác và những NFT chỉ đơn thuần là hàng nhái.
Mặc dù công nghệ có thể ngăn cấm việc xác nhận quyền sở hữu đối với tài sản kỹ thuật số giả mạo, nhưng NFT không thể ngăn chặn việc sao chép vô hạn một tài sản kỹ thuật số cụ thể và không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ lừa đảo.
Ví dụ:
- Nike đã khởi kiện StockX vì đã bán các bức ảnh NFT về giày của mình;
- Hermes đã đệ đơn kiện một nghệ sĩ vì đã bán NFT của túi Birkin.
![NFT Nike được bán bởi StockX (Ảnh: Style Republik). NFT Nike được bán bởi StockX (Ảnh: Style Republik).](https://storage.googleapis.com/trendsvietnam/uploads/AoekAzelXMI2ocaCabjAebVUr7eGrMH77dhlroJ5.jpg)
4. Chưa có sự thống nhất và đồng thuận giữa các quốc gia về lĩnh vực NFT
Hiện chưa có sự đồng thuận giữa các quốc gia về cách quản lý đầy đủ lĩnh vực NFT đang mở rộng nhanh chóng.
Ở EU, các cơ quan quản lý nhằm đảm bảo rằng các tổ chức phát hành NFT tuân theo các luật tương tự như các luật áp dụng cho thế giới thực.
Ngược lại, Trung Quốc tỏ ra ít do dự hơn trong cách tiếp cận quy định của mình.
Nhà nước đã áp đặt các lệnh cấm đối với tiền điện tử và khai thác.
Trong khi đó, mạng lưới Blockchain của nước này được nhà nước hậu thuẫn đang cố gắng thiết lập một tiêu chuẩn cho các NFT hợp pháp.
Tại Hoa Kỳ, không có hướng dẫn quản lý liên bang về NFT, nhưng một số tiểu bang đã ban hành luật có thể đưa NFT vào phạm vi quyền hạn của họ.
![Mỗi quốc gia lại có những quy định riêng về NFT (Ảnh: Internet). Mỗi quốc gia lại có những quy định riêng về NFT (Ảnh: Internet).](https://storage.googleapis.com/trendsvietnam/uploads/gZRMwCugb2PV8OfMtED63CPapYlPtQ4qbHmW2cKX.jpg)
5. Nhiều vấn đề về giao dịch và hợp đồng
Như đã thảo luận trước đây, NFT thường được trao đổi trên Blockchain thông qua các hợp đồng SMART.
Các hợp đồng này về cơ bản là các dòng mã máy tính, đáp ứng với các trình kích hoạt được lập trình sẵn, tự thực hiện một tập hợp các hành động đã thỏa thuận.
Do đó, khoản thanh toán của người mua sẽ dẫn đến việc chuyển NFT và có thể là tiền bản quyền bán lại cho nghệ sĩ.
Tuy nhiên, hợp đồng SMART thường đi kèm với các điều khoản và điều kiện dựa trên văn bản và các điều khoản cấp phép bản quyền phần lớn khác nhau giữa các nền tảng và sản phẩm.
![Không phải là những ký kết trực tiếp nên không tránh khỏi những bất cập (Ảnh: Unsplash). Không phải là những ký kết trực tiếp nên không tránh khỏi những bất cập (Ảnh: Unsplash).](https://storage.googleapis.com/trendsvietnam/uploads/5YhlJFlVcN7N7AEPwu3yC2WHGT70a4ELBTz4IuSk.jpg)
Ví dụ:
CryptoKitty từ Dapper Labs Inc, cho phép khai thác thương mại có thể mang đến tổng doanh thu lên đến 100.000 đô la mỗi năm.
Ngược lại, việc mua một quả NBA 'Top Shot' từ cùng một hãng, không bao gồm bất kỳ mục đích sử dụng thương mại nào.
![Cryptokitties đã ra mắt vào năm 2017, là bộ não của Dapper Labs, công ty phát triển Blockchain Flow (Ảnh: The Block Crypto Data). Cryptokitties đã ra mắt vào năm 2017, là bộ não của Dapper Labs, công ty phát triển Blockchain Flow (Ảnh: The Block Crypto Data).](https://storage.googleapis.com/trendsvietnam/uploads/aVI4cgXfKJzTExAu2f1sfqwKm8Ru9X3NBHFoaFmK.png)
Như dự đoán, các điều khoản hợp đồng dựa trên văn bản bao gồm nhiều yếu tố thông lệ của các điều kiện bán hàng thông thường trong “thế giới thực” và thường bảo vệ người bán hay người cấp phép.
Có một số sự không chắc chắn về việc liệu hợp đồng SMART có hiệu lực pháp lý hay không, mặc dù có sự đồng thuận rằng điều này có lẽ không nhất thiết là có vấn đề.
Tuy nhiên, các câu hỏi được đặt ra là làm thế nào những “từ” này, được thể hiện qua các dòng mã máy tính, sẽ tương tác với các thuật ngữ dựa trên văn bản đi kèm, và hậu quả sẽ là gì nếu chúng xung đột.
Chắc chắn rằng các vấn đề liên quan đến các điều khoản và điều kiện dựa trên văn bản sẽ trở nên thường xuyên hơn khi khối lượng giao dịch NFT tăng lên.
6. Kiện tụng
Trong những năm qua, ngày càng có nhiều phán quyết của tòa án, các quy định phát triển và các nghiên cứu của chính phủ đã tập trung vào việc phân loại tiền điện tử là tài sản.
Một quyết định gần đây về vụ trộm hai NFT bị cáo buộc từ một loạt phim có tên "Boss Beauties" thuộc về Lavinia Osbourne và được giao dịch trên Open Sea Platform đã cung cấp cho thế giới pháp lý một phán quyết mang tính bước ngoặt.
![Tòa án kết luận rằng hai NFT là tài sản (Ảnh: Unsplash). Tòa án kết luận rằng hai NFT là tài sản (Ảnh: Unsplash).](https://storage.googleapis.com/trendsvietnam/uploads/utHb1ytaJ6h6y4aYpPQYyzrIKd2R2E2neMDaxErT.jpg)
Do đó, một ứng dụng đã được đệ trình để yêu cầu lệnh đóng băng các NFT và buộc Open Sea, Ozone tiết lộ danh tính của những người được phát hiện là sở hữu các NFT bị cướp.
Phán quyết được coi là sự công nhận tư pháp đầu tiên của NFT là tài sản trên thế giới.
Hơn nữa, Ủy ban Pháp luật đã xuất bản một báo cáo tạm thời vào tháng 11 năm 2021, trong đó công nhận rằng tài sản kỹ thuật số thuộc danh mục tài sản cá nhân.
Tuy nhiên, báo cáo lưu ý rằng do đặc điểm riêng của chúng, các quy tắc liên quan đến quyền sở hữu thông thường có thể không bao gồm tất cả các mối quan hệ sang tài sản kỹ thuật số.
Điều này vẫn còn nhiều bất cập.
Lời kết
Cơn sốt NFT diễn ra ngày càng mạnh mẽ, đặc biệt là bên trong lĩnh vực nghệ thuật và thời trang.
Tương lai của NFT có vẻ tươi sáng và đầy hứa hẹn nhưng cũng đầy thách thức và khó khăn.
Các doanh nghiệp đang bước vào con đường này cần cực kỳ thận trọng và thường xuyên cập nhật tình hình thực tế.
Lược dịch từ bài viết của The Legal 500.